Sağlık ve Sağlıklı yaşam siteniz

Biber « Besinler ve Özellikleri

Türk mutfağının vazgeçilmez sebze öğelerinden biri olan Biber'i veren bitkisi, Patlıcangiller'dendir. Anayurdu Güney Amerika' dan tüm dünyaya yayılıp ülkemizde de bol bol yetiştirilen biberin, 700 kadar türü vardır. 50-100 cm. kadar boylanan biryıllık otsu bitki biberin sap ve dalları zamanla odunsulaşır. Bazı yerlerde ikiyıllık bitki olarak gelişmekte ve çalmışı görünüş kazanmakta; hatta tropik bölgelerde ağaççık haline gelmektedir.

Biber bitkisinin türlere göre değişmekle birlikte, uzunca oval biçimli, kenarları düz yapraklarının rengi, yeşilin açıktan koyuya kadar değişen tonlarında olur. Yaz aylarında açan küçük çiçekleri, beyaz ve ender olarak menekşe rengindedir. Biber meyveleri renk, biçim, büyüklük ve tat bakımından türlerine göre büyük farklılıklar gösterir. Meyvenin kabuğu, disk biçimindeki kirli beyaz renkli ufak tohumlarının kümesinden bir boşlukla ayrılır.

Ülkemizde dolmalık, sivri, çarliston, domates, süs vb. türleri yetiştirilmektedir. Biber meyvesi taze olarak salatalara katılır, öylece yenilir; dolması ve turşuları yapılır. Acı biberler baharat olarak sıkça kullanılır. Domates biberinin salçası yapılmakta ve ayrıca biberler, türlü yemeklere katılmaktadır.

BESİN DEĞERLERİ

100 gr. dolmalık ya da sivri taze biberin içerdiği besin değerleri şunlardır: 22 kalori; 1,2 gr. protein; 4,8 gr. karbonhidrat; 0 kolesterol; 0,2 gr. yağ; 1.4 gr. lif: 22 mgr. fosfor; 9 mgr. kalsiyum; 0,7 mgr. demir; 13 mgr. sodyum; 213 mgr. potasyum: 420 IU A vitamini; 0,08 mgr. B1 vitamini; 0,08 mgr. B2 vitamini; 0,5 mgr. B3 vitamini; 0.26 mgr. B6 vitamini; 9.8 mcgr. folik asit; 128 mgr. C vitamini ve 0,7 mgr. E vitamini.

Acı kırmızı biberlerin bazı besin değerleri daha da yüksektir. Şöyle ki: 32 kalori; 3.840 mcgr. A vitamini kaynağı betakaroten: 140 mgr. C vitamini ve 0,8 mgr. E vitamini.

SAĞLIĞIMIZA YARARLARI

Yukarıda görülen ve bazıları oldukça yüksek olan besin değerlerinin yanı sıra;

o Biberler, içerdikleri antioksidan ve diğer maddelerle bedenin birçok kanser türüne ve kalp hastalıklarına yakalanma rizikosunu azaltır; felç geçirme ve katarakt illetine tutulma tehlikesini en aza indirger.

o C vitamini yönünden zenginliği sayesinde biberler, bedenin hastalıklara direncini artırır, soğuk algınlığının ilk aşamasında iyileştirici olur.

o Biberler, içerdiği yüksek orandaki lif nedeniyle pekliğe (kabızlığa) iyi gelir.

o Özellikle acı biberler akciğerlerin ilacı olur: Balgam söktürücü işlevleri vardır; kronik bronşit ile anfizemi önler ve hafifletir; solunum zorluklarını giderir.

o Gene acı biber, damarlarda pıhtılaşmış kanı çözer, ağrı geçirir ve hastaların kendisini iyi duyumsamalarını sağlar.

o Ayrıca tüm biberler mideyi uyarır, sindirim salgılarını artırır. İştahı açar ve sindirimi kolaylaştırır. İdrarı artırır, tüm bedeni uyana olurlar.

Bütün bu önemli etkilerinden faydalanmak için biber türleri günlük diyete katılmalı ve bol bol tüketilmelidir.

Dikkat: Acı biber aşırı olarak alınırsa, mide ve bağırsaklarda tahrişlere yol açabilir, hatta böbreklerde, karaciğerde rahatsızlanmalara neden olabilir.

BİTKİSİNİN ÜRETİLMESİ

Tohumlarıyla çoğaltılan biber bitkisinin üretimi iki aşamada gerçekleştirilir. Birinci aşamada, tohumları sıcak yastık ya da kasalara sıralı olarak veya serpme yoluyla ocak-mart aylarında ekilir. İki hafta içinde çimlenen fideler, gerekiyorsa seyreltilir.

İkinci aşamada, bu şekilde elde edilmiş fideler, bahçemizde önce derin kazılarak gübrelenmiş ve sonra tırmıkla düzeltilmiş yerlerine, sıra üzerinde aralıkları 20-30 cm. ve hatta elverişli olan yerlerde 30-50 cm. aralıklarla ve don tehlikesi tümüyle atlatıldıktan sonra, hava sıcaklığı 15 dereceye ulaştığında dikilir.

BİTKİSİNİN YETİŞTİRİLMESİ

İklim isteği: Biber, ılık ve sıcak mevsim bitkisidir. Soğuklardan çok korkar. Yetiştirilme evrelerinde sıcaklık -2, -3 derecelere düştüğünde bitki tümüyle yok olur. ilkbaharda fidelerin dikimi don tehlikesi ortadan kalktıktan, toprak ve hava koşulları bu bitkiye uygun sıcaklığa eriştikten sonra yapılmalıdır. Aynı şekilde sonbaharda biber yetiştiriciliği de, bitkinin hasadı ilk donlardan önce bitirilecek biçimde planlanmalıdır. Biberin en iyi gelişme gösterdiği ve en bol ürün verdiği sıcaklıklar 15,5 ila 32,2 derecelerdir.

Toprak isteği: Biber bitkisi en iyi sonucu, derin, geçirgen, su tutma yeteneği yüksek, besin ve organik madde bakımından zengin, tınlı bahçe topraklarında verir. Kumlu-tınlı ya da kumlu-killi topraklarda da turfanda (erkencil) ve iyi ürün almak üzere biber bitkisi yetiştirilebilir. Bitkinin istediği toprak pH'ı 6-6,5'tur.

Toprak işleme: Biber fideleri yerlerine dikildikten yaklaşık 20 gün sonra birinci, bundan 3-4 hafta sonra ikinci ve olanaklar elverirse 3 hafta daha sonra üçüncü çapalama yapılır. Böylece yabani ot mücadelesi ve toprağın kabartılması da gerçekleştirilmiş olur.

Sulama: Biber bitkisi toprağının nemli olmasını ister. İyi gelişmesi ve ürün veriminin yüksek olması için düzenli olarak sulanması gerekir. Bununla birlikte biberlerin aşırı sulanmasından da kaçınılmalıdır. Fazla kurak ve sıcak dönemlerde bitki, mümkünse 2-3 günde bir sulanmalıdır.

Gübreleme: Biber bitkisi, yetiştirildiği toprağın besin maddesi yönünden zengin olmasını ister. Yapılacak toprak analizi sonuçlarına göre, yetiştirileceği toprağa iyi yanmış çiftlik gübresi ile azot, fosfat ve potas içeren kompoze fenni gübreler verilir. Bitkinin gelişmesinde bir durgunluk görüldüğünde, şerbet verilmesi de yararlı olmaktadır.

Hasat (Derim): Tohumlarının ekiminden hasat edilmeye başlanmasına kadar geçen süresi 18 hafta olan biber bitkisi, bölge koşullarına göre mayıs-haziran aylarından başlanarak hasat edilir. Çok verimli bir bitki olan biber, hasat edildikçe yeni ürünler verir.

Bakım ve sulama işlemleri düzenli olarak sürdürülürse, bitki 5-6 ay süreyle ürün vermektedir. Biberler elle toplanarak hasat edilirler. Kırmızı toz biber elde edilmek isteniyorsa, biberler tümüyle kızarana kadar bitkinin üzerinde bırakılır. Sonra toplanan kırmızı biberler güneş altına serilip birkaç gün kurutulur. Özel değirmenlerde çekilerek kırmızı toz biber elde edilir.

Hastalık ve zararlılarıyla mücadele: Biber bitkisine dadanan zararlı ve hastalıklarla, uzmanlara danışılarak ve uygun tarım koruma ilaçları kullanılarak zamanında, eksiksiz ve aksatılmadan mücadele sürdürülmelidir.

Kalp Cerrahisi « Kalp

Hangi hastalıklar kalp cerrahisinden yararlanabilir?
a. Doğmalık kalp hastalıkları:
1.  "Patent ductus arteriosus", bir çocuk doğuncaya kadar kapanması gereken bir kan damarının ısrarla akmaya devam etmesi.
2.  Özel sakatlıklar; kalbin muhtelif bölmeleri arasında anormal açılış ve irtibatlar.
3.  Mavi bebeklere neden olan durum; kalpten gelen ve giden başlıca kan damarlarımın anormal pozisyonda ve bağlantıda olması.
4.   "Pulmoner stenoz". Bu hastalıkta kalpten ciğerlere giden ciğer arterlerinden biri yetersiz şekilde gelişmiştir veya büzülmüş bir ciğer açılış kapakçığı bulunmaktadır.
5.  Aortun koarktasyonu. Göğüsteki aortun daralması.
b.  Sonradan oluşan kalp bozuklukları:
1. Kalp romatizması hastalığı. Bu hastalıkta romatizma nöbetine tali olarak kalp kapakçıklarında bir büzülme veya başka bozukluk bulunmaktadır.
c.  Koroner arter hastalığı.
d.   "Perikardit". Bu kalbi çevreleyen kılıf (percardium)'da meydana gelen bir iltihaplanma durumudur.
e.  Kalp yaralanmaları:
1.  Bıçak veya kurşun yaraları.
2.  Kalp anevrizması. Önce meydana gelen bir koroner trombozun yaptığı hasara tali olarak gelen adale çeperinde bir çıkıntının fırlaması.

Kalp ameliyatları tehlikeli midir?
Son yıllarda elde edilen teknik gelişmelerle kalp ameliyatlarındaki tehlikeler büyük ölçüde azalmıştır. Yakın günlerde kalp ameliyatlarının normal ciddi ameliyatların üzerine tehlike taşımayacağı öngörülmektedir.

Kalp hastalığı olan herkese ameliyat yapılabilir mi?
Hayır. Ameliyatlar yalnız bazı kalp durumlarına yardımcı olabilmektedir.

Cerrahi müdahale yapılırken kalbe erişmek zor mudur?
Hayır. Göğüs boşluğuna yaptığı ensizyonlarla cerrah kolayca kalbe erişebilir.

Doğmalık sakatlıklar için yapılan kalp ameliyatları ne ölçüde başarılı olmaktadır?
Açık kalmış diktus arteriosus'tan mustarip olanların hemen hepsi iyileşir. Aort koarktasyon'ları olanların yaklaşık % 85-90'ı tedavi edilebilir; mavi bebeklerin yaklaşık % 75'i kurtarılabilir. Bir kalp pompası kullanılarak ve açık kalp ameliyatı yoluyla septum sakatlıkları, ya sakat kısımlarına Teflon veya Dacron'dan ekler konarak veya delik çok küçükse direkt şekilde dikilerek kontrol altına alınabilir. Bu gibi ameliyatlar % 90'm üstündeki vakalarda başarılı olmaktadır.

Doğmalık kalp sakatlıkları olan kişiler, başarılı kalp ameliyatı geçirdikten sonra normal bir hayat sürdürebilirler mi?
Evet. Şimdiye dek kalp sakatları olarak adlandırılan çocukların birçoğu ameliyattan sonra normale yakın hayatlarını sürdürebilirler.

Doğmalık bozukluklar düzeltildikten sonra tekerrür ederler mi?
Hayır.

Kalp romatizması hastalığı için yapılan ameliyatlar başarılı olmakta mıdır?
Evet. Kapakçıklarında bozukluk olanlar bu ameliyatlardan büyük ölçüde faydalanabilmektedirler. Günümüzde açık kalp ameliyatı ile kalp kapakçığı düzelmiş olan veya alman ve bunun yerine suni kapakçık takılmış olan birçok kişi yaşamaktadır.

Kalp romatizması için ameliyat olanların yüzde kaçı yaşamaktadırlar?
Yaklaşık % 90 95'i.

Bu gibi ameliyatlardan faydalananların yüzdesi ne kadardır?
Aşağı yukarı ameliyat olanların tümü.

Kalp romatizması olanların ameliyattan sonra yaşama süresi artmaktamıdır?
Evet.

Bu hastalar çoğunlukla normal hayatlarına dönerler mi?
Evet.

Koroner arter hastalığı olanlara hangi ameliyatlar yapılmaktadır?
Birçok operasyon metotları geliştirilmişse de, genellikle başvuru lan ameliyat, hastanın bacağından bir damar alınıp bunun koroner arterdeki tıkanıklığı geçirici olarak kullanmaktadır. Başka bir ameliyat türü göğüs kemiği altından iç meme arterini naklederek kalp adalesine bağlamaktır. Eskiden tatbik edilmekte olan kalbin etrafındaki torbaya talk pudrası zerk edilmesi işlemi bugün artık terk edilmiştir.

Koroner arter hastalığı için başka ameliyat usulleri var mıdır?
Evet ama, bunların bazıları henüz tecrübe safhasındadır. Bazı operatörler, hasta koroner arterin içerisindeki dar kanalı kazarak açmak yoluna başvurmuşlardır. Epeyce tehlikeli olan bu ameliyat hasta kalp pompasına bağlı olduğu zaman yapılmaktadır. Ayrıca koroneri yan geçerek yapılan ameliyat akut koroner trombozlu hastalarda çok faydalı ve yararlı olmuştur. Ancak, bu ameliyatlı akut nöbet krizinden altı ile sekiz saat arası geçmeden yapılması gerekmektedir.

Koroner arter hastalıkları için yapılan ameliyatlar başarılı mıdır?
Yandan geçerek (kısa devre) yapılan ameliyatlar vakaların büyük çoğunluğunda gayet başarılı olmuştur. Günümüzde on binlerce "an-gina pektoris"li kişi her yıl kısa devre (bypass) ameliyatı olmaktadırlar. Ancak, koroner tromboz olan birçok kişi, henüz cerrahi müdahale yoluna başvurmamaktadırlar.

Kalp ameliyatlarında hangi anestezi kullanılmaktadır?
Nefes borusuna yerleştirilen bir tüpten bir solunum anestezisi.

Kalp ameliyatları için ensizyon nereden yapılmaktadır?
Göğüsün sol üst kısmındaki kaburga kemiklerinin arasından.

Ameliyat sırasında  hasta kalpten yararlanmadan  ameliyat yapma metotları geliştirilmiş midir?
Evet. Ameliyat sırasında kalbin yerini alabilecek kalp pompaları geliştirilmiştir. Böylece operatör kalbi açıp görerek ve kan bulunmayan bir alanda ameliyatını yapabilmektedir.

Kalp ameliyatı yapılırken "hipotermi" ne anlama gelmektedir?
Bu, hastanın vücudunu soğutmakla kalp hareketinin büyük ölçüde yavaşlatılması anlamına gelmektedir. Böylece kan akımı büyük ölçüde azaldığı ve kalp çok daha fazla istirahat halindeyken ameliyatı sürdürebilmektedir.

Doktorlar hangi hallerde kalp ameliyatı tavsiye edeceklerdir?
a.  Ameliyat yapıldığı zaman hayatta kalma imkanları, ameliyat yapılmadan daha fazla olduğu durumlarda.
b.  Hasta sakat ve verimsiz bir hayat sürdürmekte ve daha verimli bir hayata kavuşmak istediği zamanlarda.
c.  Bir tedavi veya düzelmenin ameliyatla olabileceği tahmin edildiği, hasta ve ailesi bütün riskleri göze almayı kabul ettikleri hallerde.

Kalp ameliyatları uzun sürer mi?
Evet. Bazı kalp ameliyatları saatlerce sürebilir.

Kalp ameliyatları sancı yapar mı?
Hayır. Hastalar genellikle bir kalp ameliyatından sonra kendilerini rahat hissederler.

Kalp rahatsızlıkları ameliyattan sonra tekerrür etme eğilimleri gösterir mi?
Hayır. Başarılı kalp ameliyatları sürekli sonuçlar getirir.

Bütün kalp kapakçıkları ameliyatla düzelebilir mi?
Evet. Eskiden hasarlı olduğu tespit edildiği zaman yalnızca mitral kapakçığı için ameliyata başvurulmaktaydı. Günümüzde, öteki başlıca kapakçıklara; ciğer, aort ve triküspit kapakçıklarına da başarılı ameliyatlar yapılabilmektedir. Bunlar ya ameliyatla düzeltilmiş veya yerlerine suni kapakçıklar yerleştirilmiştir.

Operatör bazı hallerde kalbe ameliyat yaparken isteyerek kalp atışını durdurur mu?
Evet. Bu işleme yalnız hasta kalp-ciğer pompasına bağlıyken baş-vurulabilinir. Bu şekilde kan akımı bu pompa sayesinde devam etmektedir. Bir kısım sakatlanmış yapıları daha kolay ve daha iyi bir şekilde düzeltebilmek için, bazı hallerde kalbin çalışması operatör tarafından muvakkaten durdurulabilinir.

Başarılı kalp ameliyatları geçirmiş olanlar tamamen normal bir hayata dönebilecekler mi?
Hayır. Ameliyat son derece başarılı olmuş olsa bile bu gibilerin fiziki faaliyetlerini sınırlandırmaları gerekecektir.

Bir kalp ameliyatı başarısız olmuşsa, aynı hastaya yeniden bir kalp ameliyatı yapmak mümkün müdür?
Evet. Geçmiş günlerde bu tip ameliyatlar yeni iken romatizma nöbetinden dolayı mitral valfı ameliyatları geçirmiş olanların bir çoğunda bu hastalık tekerrür etmiştir. Bu hastalara bugün başarılı açık kalp ameliyatları yapılabilmekte ve hasta olan valfı doktor açık kalpte görerek ya düzeltmekte veya yerine suni bir valf takabilmektedir.

Kemik Hastalıkları « Kemikler Kaslar Kas Kirişleri ve Eklemler

Paget hastalığı nedir?
Kronik bir iskelet hastalığıdır. Hastalık sinsice başlar ve uzun kemiklerde ve kafatasında gitgide yayılır.

Paget hastalığı genellikle hangi yaş gruplarında oluşur?
Orta yaşlarda ve yaşlılıkta.

Destekliyoruz arkadaş - arkadas - partner - partner - arkadaş - proxy - yemek tarifi - powermta - powermta administrator - Proxy