Sara

Sara « Sinir Hastalıkları



  

Sara nedir?
Şuurun veya hafızanın kısmen kaybolduğu, ihtilaçlar veya nöbetler ile karakterize olan bir hastalıktır. Bu gibi nöbetlere birçok neden sebebiyet verebileceğinden sara nöbeti ancak bir belirti mahiyetinde olabilmektedir. Bundan dolayıdır ki sinir hastalıkları uzmanları sara terimi yerine bu hastalığı "iltilaç durumu" olarak adlandırmayı daha doğru bulurlar.

Muhtelif tip sara nöbetleri var mıdır?
Evet, "büyük nöbet" diye adlandırılan hastalık genelleşmiş bir ihtilaç halidir. "Küçük nöbet" olarak adlandırılan hastalık türünde ise, hasta çevresiyle kısa bir süre temasını kaybetmektedir; bu süreden sonra normal haline dönüşür.

"Büyük nöbet" halinin genel belirtileri nedir?
a.  Şuurun kaybolması.
b.  Titreşimli ihtilaçlar. Bunlarda kısa bir süre için kol ve bacaklar ileri ve geriye doğru hareketler yapmaktadırlar.
c.   Dilin ısırılması ve ağzın köpük saçması.
d.  Hastanın üstüne idrar veya dışkı yapması.

Saranın sebepleri nedir?
a.  Beyinde gelişen her hastalık veya herhangi bir durumdan meydana gelmektedir; beyin tümörü, bir beyin yaralanması veya enfeksiyonuna tali olarak meydana gelen yara veya berelerden.
b.  Doğumda meydana gelen bir zedelenmeden.
c.  Kalıtımsal olabilir.
d.  Birçok saralı hasta vardır ki, bunlardaki hastalığın nedeni bilinmemektedir. Bazı sara vakalarının psikolojik orijinli olduğu sanılmaktadır.

Sara genellikle hangi yaşlarda başlamaktadır?
Hastalık genellikle erginlik çağında başlamakta ise de çocukluk çağında da olabilir.

Sara hem kadın, hem erkekte aynı oranda mı olmaktadır?
Evet.

Saralı kişiler akli bakımdan geri veya geri zekalı mıdırlar?
Muhakkak surette değil. Bunların birçoğu normal zekalı, bazıları da üstün zekalı olmaktadırlar.

Sara tedavi edilebilir mi?
Eğer nedeni bulunursa tedavi edilir.

Sara kontrol altına alınabilir mi?
Evet. Vakaların büyük çoğunluğu kontrol altına alınabilmekte ve nöbetler asgariye indirilmektedir. Piyasada birçok mükemmel ilaç vardır ve bunlar ihtilaçları önlemekte veya asgariye indirmektedir.

Psikolojik orijinli saralar tedavi edilebilir mi?
Evet, bazı hallerde, uzun süreli psikoterapiyle tedavi edilebilir.

Bir sara ihtilacı geçirmekte olan hastaya tatbik edilecek acil ilk yardım nedir?
Yaralanmasını önleyin. Eğer yerde yatmaktaysa kendisini orada bırakın. Başının altına bir yastık yerleştirin. Dişleri arasına herhangi bir şeyi zorla sokuşturmaya kalkışmayın.

Sara ne derece yaygın bir hastalıktır?
İstatistiklerin gösterdiğine göre kadın erkek ayırımı olmaksızın her yüz kişiden birinde sara hastalığı bulunmaktadır.

Sara kalıtımsal mıdır?
Hastaların % 10 ile 25'i arasında ailede başka bir saralı bulunduğu görülecektir. Ancak, şurasını kaydetmek önemlidir ki, sara olan bir ailede doğacak bir çocuğun saralı olma şansları yalnız % 10 civarındadır. Anne babadan yalnız birinde sara varsa, çocuğun saralı olarak doğma şansları kırkta bir olmaktadır.

Sara evlenmeye bir engel teşkil eder mi?
Hayır.

Saralı bir kişinin çocuk sahibi olması sakıncalı mıdır?
Eğer saranın belirli bir nedeni varsa, kalıtımsal bir durum teşkil etmez ve söz konusu kişi tereddütsüz çocuk sahibi olabilir. Eğer anne babadan yalnız birisinin ailesinde sara vakaları olmuşsa, doğacak çocuğun saralı olması ihtimali çok azdır. Eğer çocuk sahibi olacak anne ve babanın ikisinin de ailelerinde müspet sara tarihçeleri varsa o zaman çocuk yapmak için önemle düşünülmesi gerekir.

Yüksek ateşli iken bir çocuk ihtilaç geçirmişse bu onun saralı olduğuna delil sayılır mı?
Hayır. Genellikle bu değişik bir durumdur ve esas sara ile bir ilişkisi yoktur. Ancak, bazı hallerde, çocuk çok küçük yaşta iken, yüksek ateşle gelen ihtilaçlar sonradan saraya dönüşebilir.

Saralıların normal bir hayatı yaşamalarına ve verimli bir iş ile meşgul olmalarına izin verilmeli midir?
Evet. Onlara gerekli ilaçların alınması öğretilebilmektedir ve böylece bir ihtilaca kapılma ihtimalleri asgariye inmektedir. Fakat, bir ihtilaç olduğu takdirde, bu, onları tehlikeli bir duruma düşürmeyecek işlerde çalışmaları gerekir.

Saralı bir kişi ne gibi tedbirler almalıdır?
a.  İhtilaçların ilaçlarla tam kontrol altına alındığından emin olunmadığı takdirde otomobil kullanmamalıdır.
b.  Hiçbir zaman alkol almamalıdır.
c.  Yalnız başına yüzmeye kalkışmamalı ve hele kesinlikle fazla açılmamalıdır.
d.  Günde içeceği bütün sulu şeyler üç veya dört bardağı geçmemelidir.
e.  Her zaman gerekli aralarda ilaçlarını almalı, doktor talimatına dikkatle uymalı ve hiçbir zaman doktora sormadan ilaçlarını almayı kesmemelidir.
f.  Gereksiz stres ve duygusal gerginliklerden kaçınmalıdır.
g. İlaçsız kalacak duruma düşmemek için ilaç stoklarını daima yenilemelidir.
h. İhtilaçlı olan her sara hastası, üzerinde ihtilaç olabileceğini bildiren bir vesika taşımalıdır. Bu vesika, hasta ihtilaç olduğu vakit ilk yardımcılara ve başkalarına büyük ölçüde yardımcı olacaktır. Bu vesikada ihtilaç halinde ne yapılması gerektiğini bildiren ayrıntılı talimat bulunmalıdır.