Anemiler

Anemiler « Kan ve Lenf Hastalıkları



  

Anemi nedir?
Kanın kırmızı hücreler bakımından yetersiz olması veya bu hücrelerdeki hemoglobin miktarının noksanlığını gösteren durumdur.

Aneminin en zararlı tesiri nedir?
Kanın dokulara oksijen verme kabiliyetini azaltır. Bu yüzden zafiyet ve dermansızlık meydana gelir.

Muhtelif türde anemi var mıdır?
Evet. Bunlar genellikle anemi nedeni göz önünde bulundurularak sınıflandırılır.

Bir insan kendisinde anemi olduğunu nasıl anlayabilir?
Yetkili bir laboratuarda tam bir kan sayımı yaptırarak.

Daha sonra güneş görülen kış aylarında insanda kısmi bir anemi gelişmesi normal olarak kabul edilebilir mi?
Kışın kırmızı kan hücrelerinin az miktarda azalmasına rastlanabilinir. Fakat bu önemli derecede bir anemi meydana getirmez.

Cildin renginden bir insanda anemi olduğu her zaman anlaşılabilir mi?
Hayır. Anemi göze çarpacak derecede belirgin değilse, cilt renginden bir insanda anemi olup olmadığı tespit edilemez. Çok solgun görülen insanların kırmızı kan hücreleri gayet normal olabilir ve anemi ile hiçbir şekilde ilgileri yoktur.

Gelişme çağında olan kızların anemik olmaları yaygın mıdır?
Genç kızların yeterli derecede gıda almamaları ve yeterli derecede istirahat etmemeleri nedeniyle hafif anemi meyilleri olabilir. Ancak, bu tip anemi ciddi değildir ve herhangi bir tedaviye ihtiyaç göstermez.

Orak hücresi anemisi nedir?
Bu tür anemi genellikle zenci ırkından olanlarda görülür. Kırmızı kan hücrelerinin orak şekli almalarından dolayı bu adla tanımlanmıştır. Bu durum irsi olup hemoglobinlerde olan bir anormallikten ileri geldiği sanılır. Anemi vücuttaki deforme olan kırmızı hücrelerin büyük çapta harap olmalarından ileri gelir.

Bir kişinin orak hücresi anemisine eğilimi olup olmadığı testlerle tespit edilebilir mi?
Evet. Gerekli şekilde yapılacak kan testleri ile bir kişinin irsi olarak kan anemisi eğilimi olup olmadığı tespit edilebilir.

Anne veya babadan orak anemisi tevarüs etme ihtimali nedir?
Eğer anne-babadan yalnız birisinde müspet orak anemisi varsa çocukta bu hastalığın olma ihtimali azdır. Buna karşılık anne ve babanın ikisinde de orak anemisi belirtileri varsa çocukta da aynı aneminin gelişmesi ihtimali çoktur.

Orak anemisinin belirtileri nelerdir?
Ciddi bir anemi hali daima mevcuttur ve bu durumda olan çocuklar çoğunlukla sarılığa yakalanırlar. Daha büyük çocuklarda uzun zayıf kollar, kısa gövdeler ve dışarı fırlamış karınlar görülmektedir. Bu gibi çocuklar çoğunlukla normal boy ve kilodadırlar. Periyodik olarak karın ve bacaklarda acı hissedilmektedir. Bunun nedeninin bu kesimlerden kan akımının yeterli derecede olmadığından ileri geldiği sanılmaktadır.

Orak anemisinin tedavi usulü nedir?
Kaybolan kırmızı hücrelerin eksikliğini karşılamak için periyodik kan nakli yapılmaktadır ve çocuğa enfeksiyona karşı antibiyotik verilmektedir. Ara sıra gelen sancılar da ilaçla dindirilmektedir.

Orak anemisinde demir ve vitaminler yararlı mıdır?
Fazla bir yararları görülmemiştir.

Orak anemisi belirtileri olan iki kişinin evlenmesi doğru mudur?
Evlenmelerine herhangi bir engel yoktur. Ancak çocuk sahibi olmaya karar verdikleri zaman bir genetik uzmanına danışmaları gerekir.

Neden bazı doktorlar anemi tedavisi için hap alınmasını tavsiye ederken, bazıları enjeksiyon yoluna başvurmaktadırlar?
Bugün ağızdan alınabilecek birçok anti anemi  preparasyonu bulunduğundan enjeksiyonla tedavi çok halde gerekli olabilir. Ancak bazı hastalar ağızdan gerektiği miktarda anti-anemik ilaçlar almadıkları taktirde bunların enjeksiyonla tedavisi gerekmektedir.

Temiz hava ve güneş anemiyi tedavi eder mi?
Hayır. Ancak anemili bir hastanın başka bir hastalıktan dolayı uzun süre evde kapalı kaldığı taktirde, büyük ölçüde dinlenme, temiz hava, iyi gıda ve güneş bu hastaya yararlı olabilir.

Patentli ilaçlar alarak bir hastanın kendi anemisini bildiği gibi tedavi etmesi doğru mudur?
Hayır. Eğer gerçek anemi mevcutsa, bunun nedeni doktor tarafından tayin edilmeli ve tedavi doktor kontrolü altında yapılmalıdır.

Kan sayımı ne 'kadar süre ara ile yaptırılmalı?
Genel fiziki sağlık kontrolünün (çekap) bir kısmı olarak yılda bir yapılmalı.

Anemi enfeksiyonlara hassasiyeti artırır mı?
Evet.

Bir insan hem şişman hem anemik olabilir mi?
Kuşkusuz ki evet.

Rejim anemide ne tesir gösterir?
Yetersiz rejim basit aneminin başlıca nedenlerindendir.

Vitamin eksikliği anemiye nasıl tesir eder?
Beriberi ve iskorbüt hastalıklarında görülen B ve C vitaminleri eksiklikleri had anemiler meydan getirebilir. Daha ufak ölçüde vitamin eksiklikleri ise aneminin gelişmesine yardımcı olabilirler.

Adetlerde ileri gelen kanamalardan kadınların anemik olması normal inidir?
Hayır. Böyle bir hal ancak anormal derecede kanama veya başka anormal bir dölyolu kanaması olduğu taktirde kendisini gösterebilir.

Basur veya rektuma ait başka rahatsızlıklardan ileri gelen az ölçüde fakat uzun süre devam eden kanamalar anemiye neden olabilir mi?
Kuşkusuz ki evet.

Yetersizlik anemisi nedir?
Kanın teşekkülü için gerekli maddenin eksikliğinden ileri gelen bir anemidir.

Bazı yetersizlik anemileri hangileridir ve bu rahatsızlıklarda kanda hangi madde eksiklikleri görülmektedir?
a.  Beslenme nedenlerinden ileri gelen basit, anemilerin nedenleri genellikle alınan gıdalarda demir veya vitamin eksikliğidir. Beslenmeden ileri gelen basit anemiler çoğunlukla süt rejiminde olan çocuklarda veya yetersiz gıda alan kişilerde rastlanır.
b.  Tehlikeli olan pernisyöz anemi ve psiloz, anti anemi pernisyöz diye adlandırılmış olan elemanların eksikliğini gösteren örneklerdir. Bunlar karaciğer özü enjeksiyonları ve alınan gıdaya dana ciğeri gibi anti-anemik gıda maddeleri katılmasıyla tedavi edilebilir.
c.  Basit anemi had veya kronik kan kayıplarından meydana gelir. Bu tip hastalık kan nakli veya kan teşekkülüne yol açan ilaçların kullanılmasıyla tedavi edilebilir. Bu ilaçlarda demir, folik asit özü ve kırmızı kan hücreleri üretmesini kamçılamak için kemik iliklerini tahrik edecek başka maddeler bulunmaktadır.

Pernisyöz anemi tehlikeli bir hastalık mıdır?
Evet. Geçmiş yıllarda bu hastalık çok kez ölüme neden olurdu. Ancak, karaciğer özü geliştirildikten sonra bu hastalık artık kontrol altına alınabilmekte ve bu hastalıktan mustarip olanların normal bir yaşantı sürmeleri sağlanmaktadır.

Pernisyöz anemiden mustarip olan hastaların hayat boyunca karaciğer özü, folik asit ve buna benzer maddeleri almaları gerekli midir?
Kanlarının normal seviyede kalmasını temin bakımından evet.

Pernisyöz aneminin kesin teşhisi nasıl yapılır?
a.  Kanın mikroskop altında incelenmesiyle bulunacak karakteristik belirtilerden.
b.  Gastrik analiz yapıldığı zaman midede hidroklorit asidin bulunmayışıyla.

Doğuştan var olan anemiler hangileridir?
Bu gibi anemiler kanlarında doğuştan eksiklik veya bozukluklar olanlarda görülmektedir. Bunlarda genellikle kan hücreleri daha zayıf olmakta ve vücutta daha kolay harap olabilmektedir. Bu gibi anemiler genellikle aileye ait hastalıklar olup bazı hallerde ırklarda da yayılmış olarak görülmektedir.

Doğuştan gelen anemilerin bazıları hangileridir?
a.  Cooley anemisi veya Akdeniz anemisi.   Bu anemi çoğunlukla İtalyan soyundan olan kişilerde rastlanır.
b.  Orak hücresi anemisi. Bu tür anemi özellikle zenci olanlarda görülür.
c.  Hemolitik anemi. Bu hastalık çok kez ailevi bir hastalık olarak görülür ve bir ailenin birçok ferdinde olması mümkündür.

Kan üreten organlarda bir sakatlık nedeninden anemi meydana gelebilir mi?
Evet.

Anemi getirebilecek kan üreten organlarda sakatlık nasıl meydana gelebilir?
X Işınları, radyum, benzen, kurşun, bazı ilaçlar ve hala bilinmeyen bazı toksik maddeler.

Toksik anemiler tehlikeli olabilir mi?
Evet. Hastanın iyileşebilmesi için toksik maddenin bir an önce vücuttan dışarı atılması gereklidir.

Toksik anemiler ölüme neden olabilir mi?
Bazen olabilir. Fazla dozlarda X ışını, radyum veya toksik ilaçlar öldürücü anemiyi meydana getirebilir.

Hemolitik anemiler hangileridir?
Kan hücrelerinin aşırı ve anormal ölçüde harap olmalarından ileri gelen anemilerdir. Kan hücrelerinin harap olması kanın kendisinde doğuştan gelen irsi (hemolitik anemi) olmasından ileri gelebildiği gibi; ayrıca enfeksiyonlardan, bazı zehirlenmelerden, toksinlerden ve başka hastalıklardan da olabilir.

Vücudun başka bir yerindeki ciddi bir hastalık anemiye neden olabilir mi?
Evet. Bu aneminin meydana gelmesinin en çok rastlanan nedenlerinden biridir. Böyle bir hastalık kan üreten organları bastırmakla kan teşekkülüne müdahale edebilir veya doğrudan doğruya kırmızı kan hücrelerini harap edebilir. Yaygın kanserleri olan anemik insanlar bu kategoriye girer.

Aneminin bazı genel belirtileri hangileridir?
Hasta kendisini halsiz hissedebilir, rengi soluk olabilir, kalbi normalden hızlı çarpabilir, baş ağrıları ve nefes almada zorluk çekebilir.

Aneminin en iyi tedavi usulü nedir?
Bu tamamen aneminin neden ileri geldiğine bağlıdır. Yetersizlik anemisinde yetersiz maddenin bünyeye ilave edilmesi gereklidir. Toksik anemide toksik madde vücuttan dışarı atılmalıdır. Eğer anemi ciddi ise geçici bir tedbir olarak kan nakline başvurulmalıdır.

Anemilerin çoğunluğunda kan nakilleri tedavi usullerinden sayılabilir mi?
Hayır. Aneminin tedavisi için asıl nedenin teşhisi gereklidir. Kan nakilleri genellikle aniden meydana gelen kap kayıplarını telafi etmek bakımından geçici bir süre için faydalı olabilir.